Tips van babybreinexpert

Schermen zijn overal, ook in het leven van baby’s en peuters. BabyTV belooft rust, educatie en zelfs snellere ontwikkeling, maar volgens babybreinexpert Marion van den Heuvel moeten ouders daar kritisch naar kijken. Zij doet onderzoek naar het jonge kinderbrein en legt uit wat baby’s echt nodig hebben in hun eerste levensjaren. 

Waarom die eerste jaren zo belangrijk zijn 

De eerste 2 jaar zijn cruciaal voor de ontwikkeling van het brein. In deze periode groeit het brein sneller dan ooit. “Als er in die fase iets misgaat, kan dat een leven lang effect hebben,” legt Marion uit. Het brein is dan nog kwetsbaar en kan prikkels minder goed verwerken dan een volwassen brein. 

Schermen kunnen snel te veel zijn 

Baby’s hebben wel prikkels nodig, maar niet te veel en niet te snel. Volgens Marion zit daar precies het probleem van BabyTV. Beeld en geluid volgen elkaar in hoog tempo op, zonder pauze. “Een tv kan zich niet aanpassen aan het tempo van het kind. Hij gaat gewoon door,” zegt ze. Daardoor is de kans op overprikkeling groot. 

Overprikkeling kan zich uiten op twee manieren: sommige baby’s worden onrustig, huilerig en slapen slechter, terwijl andere juist ‘te rustig’ worden. “Dat zombie-achtige staren lijkt ontspannen, maar dat is het niet.” 

Wat raadt Marion van den Heuvel ouders aan?

  • Houd je aan de richtlijnen: tot 2 jaar liever geen schermen. Af en toe een filmpje is geen ramp, maar structureel gebruik vergroot de risico’s. 
  • Wees alert op signalen: reageert je baby niet meer op zijn naam of oogcontact? Zet het scherm uit. Dat betekent vaak dat het brein ‘vol’ zit. 
  • Gebruik schermen niet als troostmiddel: baby’s leren emoties reguleren door menselijk contact, niet door afleiding met een filmpje. 
  • Eten en troosten zijn schermvrije momenten: tijdens deze momenten leren kinderen voelen, proeven, ruiken en contact maken. Dat is essentieel voor hun ontwikkeling. 
  • Kies voor rustiger alternatieven: praten, zingen, knuffelen, een wandeling buiten of samen spelen sluiten veel beter aan bij het babybrein. 
  • Kijk je toch iets? Doe het samen: blijf erbij, praat over wat je ziet en check regelmatig of het nog prettig is voor je kind.

BabyTV is geen vervanging voor ouders 

Volgens Van den Heuvel kan televisie nooit bieden wat menselijk contact wel doet. “Oogcontact, aanraking en een stem die reageert op het kind zijn onmisbaar.” BabyTV belooft veel, maar die beloftes sluiten niet aan bij wat we weten over het ontwikkelende brein. 

Haar boodschap aan ouders is duidelijk: wees mild voor jezelf, maar bewust in je keuzes. Rust, nabijheid en echte interactie zijn nog altijd het beste ‘programma’ voor een baby.